bhmedvietnam
numo.vn thiết kế website số một việt nam
Blog  Thông tin Sức khỏe

Tăng sinh tế bào gốc là gì? Những thông tin bạn cần biết

Tăng sinh tế bào gốc là một quá trình quan trọng trong cơ thể mà không phải ai cũng biết đến. Vậy tăng sinh tế bào gốc là gì? Tại sao lại có quá trình này? Cùng Bhmed tìm hiểu khái niệm và những thông tin chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.

1. Tăng sinh tế bào gốc là gì?

Tăng sinh tế bào gốc là một chu trình tự nhiên trong cơ thể, chúng được hiểu như sau:

1.1 Khái niệm tăng sinh tế bào gốc ?

Tăng sinh tế bào gốc là quá trình tế bào gốc lớn lên và phân chia thành các tế bào con. Các tế bào con lại tiếp tục lớn lên và phân chia tiếp để thực hiện các chức năng của một tế bào chuyên biệt. Tế bào chuyên biệt là những tế bào chỉ thực hiện một chức năng nhất định trong cơ thể ví dụ như tế bào tóc, tế bào da, tế bào xương,... Chúng không thể phân chia thành các tế bào con được như tế bào gốc.
Tăng sinh tế bào gốc

Khái niệm quá trình tăng sinh tế bào gốc 

Các tế bào gốc được tồn tại trong một số bộ phận của cơ thể. Ví dụ như khi sinh ra, tế bào gốc tồn tại trong dây rốn. Khi con người lớn lên và trưởng thành, tế bào gốc có trong các cơ quan như mô mỡ, tủy,...

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia; "Chính bởi sự tăng sinh này nên công nghệ tế bào gốc ngày nay được ứng dụng nhiều trong việc chữa bệnh, đặc biệt là các bệnh hiểm nghèo, ví dụ như ung thư máu ". Ngoài ra, tế bào gốc và quá trình tăng sinh của nó cũng được ứng dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp làm đẹp như trẻ hoá da bằng tế bào gốc, với những hiệu quả vượt trội so với các phương pháp khác. 

Nhìn chung, tăng sinh tế bào gốc có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong mỗi chúng ta. Chúng giúp cơ thể lớn lên qua việc hình thành các mô và các cơ quan cần thiết. Không những vậy, quá trình tăng sinh tế bào gốc được coi như "một sự miễn dịch" tự nhiên. Chúng giúp con người có thể tự chữa lành các tổn thương qua cơ chế tái tạo tế bào mới và sửa chữa các tế bào bị thương.

1.2 Các dạng tăng sinh tế bào gốc

Tăng sinh tế bào gốc được chia làm 2 dạng cơ bản là tăng sinh tế bào nội sinhtăng sinh tế bào ngoại sinh. Bao gồm:

Tăng sinh tế bào nội sinh

Tế bào gốc nội sinh là các tế bào gốc có sẵn trong cơ thể con người. Khi các tế bào chuyên biệt bị tổn thương hoặc chết đi, tế bào gốc nội sinh sẽ thực hiện quá trình sửa chữa và tái sinh chúng, giúp các mô, cơ phục hồi nhanh hơn.

Số lượng tế bào gốc nội sinh có hạn và chúng thường giảm dần theo thời gian. Một số bộ phận có thể thực hiện quá trình tăng sinh tế bào gốc nội sinh bao gồm da, xương, máu và tóc.

Tăng sinh tế bào nội sinh

Tăng sinh tế bào gốc nội sinh diễn ra với chính tế bào gốc trong cơ thể

Tăng sinh tế bào gốc ngoại sinh

Trái ngược với tế bào gốc nội sinh, tế bào gốc ngoại sinh là các tế bào gốc từ bên ngoài cơ thể. Chúng được thu thập qua nhiều phương pháp khác nhau như dây rốn em bé, tủy, mô mỡ,... sau đó trải qua quá trình nuôi cấy, biệt hóa trong phòng thí nghiệm.

Tế bào gốc ngoại sinh trước khi được đưa vào cơ thể theo phương pháp tiêm, cấy sẽ trải qua quá trình sàng lọc để đảm bảo độ tương thích với người bệnh, hạn chế sự đào thải dị vật ra bên ngoài.

Tăng sinh tế bào gốc ngoại sinh

Tăng sinh tế bào gốc ngoại sinh diễn ra do các tế bào gốc bên ngoài đưa vào cơ thể

2. Nguyên nhân kích thích tăng sinh tế bào gốc

Quá trình tăng sinh tế bào gốc bắt đầu từ những nguyên nhân như:

  • Cơ chế tự điều chỉnh: Khi cơ thể bị tổn thương, vùng tổn thương sẽ giải phóng tín hiệu đến các tế bào gốc, từ đó làm phát sinh quá trình tăng sinh tế bào để sửa chữa và tái tạo các tế bào bị hỏng.

  • Cơ chế phát triển và lớn lên của cơ thể: Quá trình tăng sinh tế bào gốc là một điều không thể thiếu trong sự lớn lên của cơ thể, từ khi còn là bào thai trong bụng mẹ. Nhờ có sự tăng sinh tế bào gốc, cơ thể mới hình thành được các mô, các bộ phần đầy đủ. Cho đến khi già đi, chu trình này lại giúp làm chậm quá trình lão hóa.

  • Sự tác động từ bên ngoài: Khi thực hiện quá trình tiêm cấy tế bào gốc ngoại sinh, cơ thể sẽ được kích thích quá trình tăng sinh tế bào gốc. Công nghệ tế bào gốc này được áp dụng rất nhiều trong quá trình chữa bệnh và làm đẹp.

Nguyên nhân kích thích tăng sinh tế bào gốc

Tăng sinh tế bào gốc bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân

3. Sự khác biệt giữa tăng sinh và biệt hóa tế bào gốc

Vậy tăng sinh và biệt hóa tế bào gốc khác nhau chỗ nào? Đây là hai quá trình quan trọng và liên tiếp nhau trong cơ thể. Đâu tiên là quá trình tăng sinh, các tế bào gốc sẽ lớn lên và phân chia tế bào về mặt số lượng. Tiếp theo là quá trình biệt hóa, những tế bào gốc được sinh ra tiếp tục trải qua quá trình biệt hóa để thực hiện một chức năng riêng biệt nào đó.

Ví dụ như sau quá trình tăng sinh và biệt hóa, cơ thể thu được các loại tế bào gốc như tế bào máu, tế bào tóc, tế bào xương,... Chúng chỉ thực hiện các chức năng của một tế bào máu, tế bào tóc hay tế bào xương bình thường.

Sự khác biệt giữa tăng sinh và biệt hóa tế bào gốc

Sự khác biệt giữa tăng sinh và chuyên biệt tế bào gốc là gì?

4. Ứng dụng của tăng sinh tế bào gốc trong việc trị bệnh

Các nghiên cứu của GS.TS Kiss IstvánTS. Tóth Géza từ Hungary đã khám phá rộng rãi về khả năng của tế bào gốc trong điều trị nhiều bệnh. Ví dụ, phương pháp tăng sinh tế bào gốc nội sinh đã giúp bệnh nhân mắc bệnh đa xơ cứng có thể đứng dậy sau khi trước đó phải ngồi xe lăn. Một trường hợp khác, một bé gái mắc bệnh tiểu đường đã ngừng tiêm insulin do tế bào beta trong tuyến tụy sản xuất insulin trở lại. Một bệnh nhân bị tắc nghẽn mạch máu chân, dự đoán phải cắt bỏ, đã cải thiện tuần hoàn máu và giữ được chân. 

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những bệnh nhân có lượng tế bào gốc cao trong máu hồi phục nhanh hơn sau nhồi máu cơ tim và các bệnh về phổi. Đối với bệnh thấp khớp, đột quỵ, nhồi máu cơ tim và ung thư, kể cả những người điều trị hóa xạ trị, thời gian hồi phục giảm 2/3 so với bình thường. Đặc biệt, bệnh nhân áp dụng phương pháp tăng sinh tế bào gốc nội sinh có thể phục hồi chỉ trong 1 tháng, so với 6 tháng của người khác.

Việc nghiên cứu và phát triển tăng sinh tế bào gốc nội sinh đang mở ra những cơ hội mới cho ngành chăm sóc sức khỏe tương lai.

Nhìn chung, tăng sinh tế bào gốc là giai đoạn các tế bào phân chia và lớn lên thành các tế bào chuyên biệt trong cơ thể. Đây là một chu trình quan trọng giống như một "hệ miễn dịch tự động" giúp bảo vệ con người khỏi các tác nhân tổn thương đến cơ thể. Hy vọng bài viết trên đây, Bhmed đã giúp bạn hiểu thêm về tăng sinh tế bào gốc, các loại tăng sinh, nguyên nhân cũng như cách phân biệt tăng sinh tế bào gốc với chuyên biệt tế bào gốc.

Tài liệu tham khảo

https://suckhoedoisong.vn/tang-te-bao-goc-noi-sinh-giai-phap-tiem-nang-ho-tro-dieu-tri-benh-169159205.htm

0983131522